Τετάρτη 28 Μαΐου 2008

Aναρωτηθήκατε ποτέ γιατί...?

1)Γιατί τα μάτια μας αλλάζουν χρώμα κατά τη διάρκεια της ζωής μας;

Το χρώμα των ματιών μένει ουσιαστικά αναλλοίωτο. Μπορεί να αλλάξει μόνο τόνο.
Όσο μεγαλώνουμε -σε ηλικία εξήντα ή εβδομήντα χρονών-, κι αν μάλιστα έχουμε μια ελαφριά ατροφία στην ίριδα, δηλαδή όταν μειώνεται ελάχιστα το τμήμα εκείνο της μεμβράνης του ματιού που βρίσκεται μπροστά από το φακό, το χρώμα των ματιών ξεθωριάζει.
Τα νεογέννητα δεν έχουν χρωματισμένη ίριδα, άρα αυτό που βλέπουμε ως χρώμα -από σκούρο γκρι έως γκριζογάλανο- δεν είναι άλλο από το βάθος των ματιών τους. Αποκτούν το τελικό τους χρώμα μεταξύ πέντε μηνών και ενός έτους.


2)Πότε πρωτοεμφανίστηκε το χαρτί υγείας με τη σημερινή του μορφή;

Το χαρτί υγείας σε ρολό, και με τη διάτρηση που το χωρίζει σε φύλλα, γεννήθηκε στις ΗΠΑ το 1884. Πριν απ' αυτό χρησιμοποιούνταν διάφορα υλικά. Οι πρωτόγονοι χρησιμοποιούσαν φύλλα και κλαδάκια, όπως κάνουν και ορισμένα είδη πιθήκων. Μέχρι και πριν από έναν αιώνα χρησιμοποιούνταν ξερά φύλλα, ειδικά εκείνα που περιβάλλουν τον καρπό του αραβοσίτου. Στις Ινδίες και στον αραβικό κόσμο χρησιμοποιούνται από παράδοση τα δάχτυλα του αριστερού χεριού.(μην δώσετε ποτέ σε Αραβα το χέρι σας για χειραψία..!) Το χαρτί άρχισε να χρησιμοποιείται το 18ο αιώνα, με τη γέννηση των ημερήσιων εφημερίδων. Οι εφημερίδες διατήρησαν αυτή τη διπλή λειτουργία -της ενημέρωσης και του καθαρισμού- μέχρι πριν από μερικές δεκαετίες. Η πρώτη φορά που παράχθηκε χαρτί υγείας ήταν στην Αγγλία το 1880, όμως δεν ήταν σε ρόλο αλλά σε φύλλα συσκευασμένα σε κουτί, τα οποία δεν ήταν και τόσο απαλά.(είδατε τι μαθαίνει κανείς…!!!)


3)Γιατί η πίτσα είναι στρογγυλή;

Ο πρόγονος της πίτσας γεννήθηκε στην αρχαία Αίγυπτο, όπου ανακαλύφθηκε το ζύμωμα του ψωμιού. Ήταν ένα είδος στρογγυλής πίτας που στο σχήμα και στο χρώμα θύμιζε τον ηλιακό δίσκο. Ψηνόταν σε πυρωμένες πέτρες κι αργότερα στο φούρνο.

Και οι Έλληνες έτρωγαν ένα είδος στρογγυλής πίτσας που αποκαλούσαν μάζα, ενώ οι Ρωμαίοι μαγείρευαν πίτες ζυμαρικών που ονόμαζαν πλακέντα και όφα. Η τελευταία παρασκευαζόταν από κριθάρι και νερό. Στις θρησκευτικές τελετές των πρώτων χριστιανικών χρόνων χρησιμοποιούνταν άζυμα ψωμιά σε κυκλικό σχήμα. Γύρω στο έτος 1000 άρχισαν να μιλούν για picea (ψωμί λεπτό και στρογγυλό, αρτυσμένο με λάδι ή λαρδί και βότανα). Λίγο αργότερα η λέξη picea έγινε πίτσα, αλλά το σημερινό κλασικό σχήμα της το οφείλουμε στους φουρνάρηδες της Νάπολης του 18ου και 19ου αιώνα καθώς και στην εισαγωγή της ντομάτας από την Αμερική. Η στρογγυλή φόρμα με τα χοντρά και ανασηκωμένα άκρα επέτρεπε στην πίτσα να διπλώνεται σε τρίγωνο για να συγκρατεί τη στρώση της ντομάτας και να διατηρείται ζεστή, ώστε να την τρώει κάποιος στο δρόμο.


4)Πώς φτιάχνεται το μαλλί της γριάς;

Για να φτιάξει κάποιος "μαλλί της γριάς" (το γνωστό λευκό ή χρωματιστό συννεφάκι που τυλίγεται γύρω από ένα καλαμάκι) χρησιμοποιεί κανονική ζάχαρη σε κόκκους, δηλαδή κρυσταλλική ζάχαρη. Κατόπιν χύνει μια μικρή ποσότητα ζάχαρης σε μια μεταλλική γαβάθα που έχει ζεσταθεί ομοιόμορφα και στροβιλίζεται με σταθερή ταχύτητα. Η θερμότητα προκαλεί αλλαγή στους κρυστάλλους της ζάχαρης, που χάνουν τη συνήθη δομή τους. Μετά από λίγο, σε θερμοκρασία 100-120 βαθμούς Κελσίου -ανάλογα με το βαθμό υγρασίας του περιβάλλοντος-, η ζάχαρη γίνεται μια άμορφη μάζα. Αυτή είναι η πρώτη μόνο φάση της μεταμόρφωσης. Αν η θερμοκρασία αυξηθεί περισσότερο η ζάχαρη θα γίνει καραμέλα, που όταν κρυώσει θα μοιάζει με γυαλί. Όμως χάρη στη φυγόκεντρο δύναμη του στροβιλίσματος της μηχανής η ζάχαρη μετατρέπεται από άμορφη μάζα σε νήμα. Δημιουργείται έτσι ένα ελαφρύ στρώμα που μοιάζει με μούσι και εφαρμόζει στα τοιχώματα του μετάλλου. Αυτό το ελαφρύ υλικό -που αποτελείται κατά 98% από αέρα- δεν είναι καθόλου σταθερό και τυλίγεται γύρω από το μπαστουνάκι.


5) Γιατί το εσωτερικό της Γης είναι ρευστό μετά από τόσα χρόνια στο παγωμένο διάστημα;

Πριν από περίπου 150 χρόνια οι πολέμιοι της θεωρίας του Δαρβίνου πίστευαν ότι είχαν βρει την απάντηση στο ερώτημα.

Έτσι υποστήριζαν ότι η Γη δημιουργήθηκε σχετικά πρόσφατα, με αποτέλεσμα στο εσωτερικό της να επικρατούν μέχρι σήμερα υψηλές θερμοκρασίες.

Ένας απ' αυτούς, ο βικτοριανός γιατρός λόρδος Κέλβιν, επιχείρησε να υπολογίσει την ηλικία της Γης με βάση το χρόνο που απαιτείται για να σταθεροποιηθούν οι ρευστές ουσίες στο εσωτερικό της και να αποκτήσουν θερμοκρασία ανάλογη μ' εκείνη που επικρατεί σ' ένα βαθύ ορυχείο.

Στη συνέχεια υπολόγισε την ηλικία της Γης σε 98 εκατομμύρια χρόνια, ούτε στο 2% του σωστού αριθμού, ο οποίος είναι 4,54 δισεκατομμύρια χρόνια.

Προφανώς ο λόρδος Κέλβιν είχε παραβλέψει κάτι σημαντικό: την επίδραση της ραδιενέργειας στη διαμόρφωση της γήινης θερμοκρασίας. Σήμερα οι γεωλόγοι γνωρίζουν ότι στο εσωτερικό της Γης βρίσκονται σε μικρή ποσότητα ραδιενεργές ουσίες όπως ουράνιο, θόριο και κάλιο.

Κατά τη διάσπασή τους εκλύεται σημαντική ποσότητα θερμότητας, με αποτέλεσμα η διαδικασία ψύξης και στερεοποίησης του εσωτερικού της Γης να είναι αδύνατη.


6) Ποιο ζώο έχει τα ταχύτερα σαγόνια;

Ένα μεγαλόσωμο μυρμήγκι της Κόστα Ρίκα, το Odontomachus bauri, διαθέτει τις πιο γρήγορες σιαγόνες στο ζωικό βασίλειο, καθώς κλείνουν με ταχύτητα που κυμαίνεται από 126 έως 233 χιλιόμετρα την ώρα. Οι ταχύτατες δαγκάνες επιτρέπουν στο έντομο όχι μόνο να αιφνιδιάζει τη λεία του, αλλά και να ξεφεύγει από τους κυνηγούς του. Όταν ο οδοντομάχος κλείνει τις σιαγόνες του με δύναμη πάνω στο έδαφος, εκτινάσσεται προς τα πίσω σε απόσταση έως και 45 εκατοστών.
Ερευνητές του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια στο Μπέρκλεϊ βιντεοσκόπησαν τις σιαγόνες του μυρμηγκιού με κάμερες που καταγράφουν 50.000 καρέ το δευτερόλεπτο, αντί για τα 25 καρέ του κινηματογραφικού φιλμ. Οι μετρήσεις έδειξαν ότι το Odontomachus bauri είναι ταχύτερο από τον προηγούμενο κάτοχο του ρεκόρ, τη γαρίδα μάντις, η οποία χτυπά τη λεία της με το μπροστινό πόδι με μέγιστη ταχύτητα 83 χλμ./ώρα.Το συγκεκριμένο είδος μυρμηγκιού, με μήκος περίπου 0,7 εκατοστά, μπορεί να κλείνει τις δαγκάνες του μέσα σε μόλις 0,13 χιλιοστά του δευτερολέπτου, περίπου 2.000 φορές ταχύτερα από ό,τι χρειάζεται ένας άνθρωπος για να ανοιγοκλείσει τα μάτια του.

7) Πως τα κλιματιστικά μπορεί να αποβούν μοιραία για το περιβάλλον;

Τα κλιματιστικά είναι όντως πολύ εχθρικά για το περιβάλλον.
Στην Ελλάδα αγοράζονται κάθε χρόνο περίπου 350.000 συσκευές, οι οποίες από μόνες τους απαιτούν την κατασκευή ενός νέου σταθμού ηλεκτροπαραγωγής 400 μεγαβάτ! Η επιβάρυνση είναι ακόμα μεγαλύτερη αν προσθέσουμε και τα ήδη εγκατεστημένα τρία εκατομμύρια κλιματιστικά στη χώρα μας. Γενικά, τα air condition επιβαρύνουν σημαντικά το κλίμα του πλανήτη, καθώς τα ψυκτικά μέσα που διαθέτουν είναι αέρια επιβλαβή για την ατμόσφαιρα. Επίσης, όσο αυξάνεται η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, τόσο αυξάνονται και οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα από ρυπογόνες μονάδες ηλεκτροπαραγωγής που λειτουργούν με λιγνίτη, όπως στη Μεγαλόπολη και την Πτολεμαΐδα, ή με πετρέλαιο, όπως στο σύνολο των νησιών του Αιγαίου. Είναι προτιμότερο λοιπόν να δροσίζουμε το περιβάλλον όπου κινούμαστε με φυσικούς τρόπους, όπως η μόνωση, τα σκίαστρα, τα ειδικά παράθυρα και οι ανεμιστήρες οροφής. Πρόκειται για λύσεις πιο οικονομικές, αποτελεσματικές και φιλικές προς το περιβάλλον.

8)Γιατί στις γυναίκες αρέσει το ροζ χρώμα;

Από μικρή ηλικία στα κορίτσια αρέσει το ροζ χρώμα, που ανέκαθεν αποτελεί σύμβολο της θηλυκότητας, ενώ και τα δύο φύλα έλκονται από το μπλε.
Οι ερευνητές του Newcastle University εξηγούν αυτή την προτίμηση με όρους της εξέλιξης, από την εποχή όταν οι γυναίκες έπρεπε να αναζητούν την τροφή στα δέντρα. Το μπλε χρώμα θυμίζει τον ουρανό και τους ανοιχτούς χώρους της σαβάνας, όταν ο γαλάζιος ουρανός, που μαρτυρούσε τις καλές καιρικές συνθήκες, είχε μεγαλύτερη σημασία απ’ ό,τι στις ημέρες μας. Η προτίμηση στο ροζ-κόκκινο ίσως δικαιολογείται από το γεγονός ότι η εξέλιξη οδήγησε τις γυναίκες σε καρπούς με αυτά τα χρώματα, που είναι πιο ώριμοι και συνεπώς πιο προσβάσιμοι στο ασθενές φύλο. Με τον καιρό αυτή η φυσική προτίμηση καλλιεργήθηκε και στη ζωή στις πόλεις, ενώ το μάρκετινγκ την κατέγραψε και την ενίσχυσε.


9)Γιατί δεν τους βλέπουμε όλους όμορφους;

Σε γενικές γραμμές, στο αντίθετο φύλο μάς γοητεύουν το καλοσχηματισμένο σώμα, η αψεγάδιαστη επιδερμίδα και το συμμετρικό πρόσωπο.
Έχουμε λοιπόν την τάση να επιλέγουμε συντρόφους που συγκεντρώνουν τα παραπάνω χαρακτηριστικά. Με αυτή τη λογική, το ανθρώπινο γένος θα έπρεπε να ομορφαίνει όλο και περισσότερο από γενιά σε γενιά.Τα χαρακτηριστικά που θεωρούμε ελκυστικά αποτελούν το «μέσο όρο», δηλαδή είναι αυτά που βρίσκουν τη χρυσή τομή ανάμεσα σε δύο άκρα. Για παράδειγμα, μια μικρή ποσότητα τεστοστερόνης στο αίμα της γυναίκας τής προσθέτει γοητεία, καθώς μακραίνει τις βλεφαρίδες της. Όταν όμως αυτή η ποσότητα υπερβαίνει τα φυσιολογικά όρια, η γυναίκα αποκτά... μουστάκι! Η εξέλιξη έχει την τάση να απορρίπτει τα γονίδια όσων παρουσιάζουν υπερβολικά υψηλά ή χαμηλά ορμονικά επίπεδα. Παρ’ όλα αυτά εξακολουθεί να υπάρχει κάποια γενετική διαφοροποίηση. Πάντα κρίνουμε τη γοητεία κάποιου σε σχέση με τους άλλους ανθρώπους της περιοχής όπου ζούμε. Καθώς λοιπόν μειώνεται η ποικιλία των εξωτερικών χαρακτηριστικών ενός πληθυσμού, τείνουμε να γινόμαστε όλο και πιο απαιτητικοί ως προς το τι είναι «τέλειο». Έτσι, για ένα χιμπαντζή, η... Μαρία η άσχημη δε θα είχε μεγάλη διαφορά από τη Μαρία Ναυπλιώτου. Για εμάς, όμως, ακόμη και οι παραμικρές διαφορές ανάμεσα στους «υποψήφιους» συντρόφους έχουν σημασία.

10) Αν σταματούσαμε τη ρύπανση του περιβάλλοντος, σε πόσο χρόνο θα «ανάρρωνε» η ατμόσφαιρα;

Η αύξηση του διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα είναι περίπου η μισή από το σύνολο που θα περιμέναμε λόγω της κατανάλωσης καυσίμων και της καταστροφής των δασών.
Σύμφωνα με έρευνες, το υπόλοιπο έχει αφομοιωθεί από τη βλάστηση και από το φυτοπλαγκτόν. Αν η ανάπτυξη των φυτών απορρόφησε το μισό CO2 που προκάλεσε η Βιομηχανική Επανάσταση, θα μπορούσε να απορροφήσει και το άλλο μισό μέσα στα επόμενα 120 χρόνια. Ωστόσο, το CO2 που απορροφάται δεν χάνεται για πάντα, απλώς ενσωματώνεται στον κύκλο του άνθρακα. Γι’ αυτό θα υπάρχει πάντα στην ατμόσφαιρα μια ποσότητα CO2.

11) Τι θα συνέβαινε αν άλλαζε ο ρυθμός εναλλαγής μέρας και νύχτας;

Ο ρυθμός εναλλαγής μέρας και νύχτας δεν αφορά μόνο στο χρόνο που κοιμόμαστε ή ξυπνάμε, διότι σε ακριβώς αυτή την εναλλαγή ο οργανισμός «χτίζει» τους βιορρυθμούς του.
Πολλές ζωτικές λειτουργίες βασίζονται σ’ αυτόν, συνεπώς μια ενδεχόμενη αλλαγή στην περιοδικότητά του θα επηρέαζε λειτουργίες του οργανισμού όπως η θερμορρύθυμιση και η παραγωγή ορμονών. Γι’ αυτό κάθε αλλαγή στο συνηθισμένο ωράριο μας καταπονεί. Παρότι ο ρυθμός ύπνου-ξύπνιου προσαρμόζεται σε μια νέα εναλλαγή φωτός-σκότους σε περίπου δύο μέρες, το βιολογικό μας ρολόι, το οποίο ρυθμίζει άλλες λειτουργίες, δε συγχρονίζεται για περισσότερο καιρό. Σ’ αυτή την περίπτωση ο οργανισμός δεν ξεκουράζεται κατά τη διάρκεια του ύπνου. Και η εργασία σε βάρδιες προκαλεί σύγχυση στον οργανισμό. Στις περιπτώσεις που ακυρώνεται η εναλλαγή φωτός- σκότους, όπως συμβαίνει σε σπηλαιολόγους που περνούν πολλές ώρες κάτω από το έδαφος με τεχνητό φως, το βιολογικό ρολόι επιμηκύνει τους χρόνους του ρυθμίζοντας τις λειτουργίες του οργανισμού σαν να διέθετε η μέρα 33 ώρες. Γι’ αυτό οι συγκεκριμένοι επιστήμονες έχουν την αίσθηση ότι έμειναν λιγότερες μέρες κάτω από τη γη συγκριτικά με τον πραγματικό χρόνο παραμονής τους στα σπήλαια.

12) Αν είναι ορατό και το βράδυ το ουράνιο τόξο;

Πρόκειται για σπάνιο, αλλά εφικτό φαινόμενο. Ακόμα και το φως της Σελήνης, και όχι μόνο εκείνο του Ήλιου να δημιουργήσει, μπορεί ένα ουράνιο τόξο.
Οι ακτίνες φωτός που αντανακλώνται από την επιφάνεια της Σελήνης, όταν διαπερνούν τα μόρια νερού που αιωρούνται στην ατμόσφαιρα, διαθλώνται˙ έτσι διακρίνονται τα βασικά χρώματα του φωτός: το κόκκινο, το πορτοκαλί, το κίτρινο, το πράσινο, το γαλάζιο, το μπλε και το μοβ, τα οποία σχηματίζουν το ουράνιο τόξο. Βασική προϋπόθεση για το φαινόμενο αυτό είναι η Πανσέληνος. Το φως οποιασδήποτε άλλης φάσης της Σελήνης δεν επαρκεί για να διαπεράσει τα μόρια του νερού και να παραμείνει ορατό.


13) Γιατί ακούμε τη θάλασσα από τα κοχύλια;
Ο αέρας που περνά ανάμεσα στ' αφτί μας και το κοχύλι, μαζί με τους ήχους του περιβάλλοντος, κάνουν τον αέρα μέσα στο άδειο κοχύλι να δονείται, προκαλώντας ηχώ.
Το ανθρακικό ασβέστιο του κελύφους είναι ένα σκληρό υλικό πάνω στο οποίο τα ηχητικά κύματα ανακλώνται. Αυτό κάνει τον ήχο να επαναλαμβάνεται, δίνοντας την αίσθηση ενός συνεχούς παφλασμού.


14) Γιατί βουλιάζουμε στην κινούμενη άμμο;

Η κινούμενη άμμος αποτελείται από ψιλή άμμο, άργιλο και μεγάλη ποσότητα νερού.
Έτσι σχηματίζεται ένα ασταθές μείγμα, όπου το νερό εξουδετερώνει την τριβή μεταξύ των κόκκων της άμμου. Γι' αυτό δεν μπορούν να υποστηρίξουν βάρη και τα αντικείμενα υποχωρούν. Όποιος πέφτει σε κινούμενη άμμο δεν καταφέρνει να βγει γιατί η αργιλώδης μάζα κολλάει δυνατά στην επιφάνεια του σώματος.
(Μμμ…..ενδιαφέρον……χώρια που μου βάζει και ιδέες…..πού μπορεί κανείς να βρει; Ετσι για να υπάρχει σε περίπτωση που…..λέμε τώρα!!)


Πηγή: περιοδικό Focus

Δεν υπάρχουν σχόλια: